الشيخ السبحاني

101

قرآن و معارف عقلى (تفسير سوره حديد) (فارسى)

سهمگين آن دنيا را منقلب مىنمود . « 1 » كوتاهى و بلندى شب‌ها و پيدايش فصول چهارگانه يكى از نتايج تمايل محور زمين است . لذا قرآن اين موضوع را به مناسبت‌هاى مختلفى در قرآن يادآور شده « 2 » و از اين رهگذر بشر را به شعور و عقل كلى كه اين جهان را تدبير مىكند متوجه مىنمايد . آيا قلب و سينه مركز ادراك است ؟ ! قرآن مجيد در پاره‌اى از موارد ، ادراك و احساس انسانى را به قلب و سينه نسبت داده و هر دو را مركز ادراك دانسته است چنان كه مىفرمايد : « لَهُمْ قُلُوبٌ لا يَفْقَهُونَ بِها » ؛ براى آنان قلوبى است كه هرگز با آن چيزى را درك نمىكنند . و نيز مىفرمايد « وَحُصِّلَ ما فِى الصُّدُورِ » ؛ « 3 » و آن چه در سينه‌هاست مشخص گردد . در آيهء مورد بحث ، سينه مركز اسرار و رازها دانسته شده چنان كه مىفرمايد : « وَهُوَ عَلِيمٌ بِذاتِ الصُّدُورِ » ؛ بر آن چه در سينهء مردم مكنون و پنهان است آگاهى دارد .

--> ( 1 ) . . راز آفرينش انسان ، ص 16 . ( 2 ) . . جملهء « يُولِجُ اللَّيْلَ فِى النَّهارِ وَيُولِجُ النَّهارَ فِىاللَّيْلِ » به مناسبت‌هايى پنج بار در قرآن تكرار شده . ر . ك : آل عمران ( 3 ) آيهء 27 ؛ حج ( 22 ) آيهء 61 ؛ لقمان ( 31 ) آيهء 29 ؛ فاطر ( 35 ) آيهء 13 ؛ حديد ( 57 ) آيهء 6 . ( 3 ) . . عاديات ( 100 ) آيهء 10 .